W Twojej placówce od kilkunastu dni krąży jedna liczba: 240 złotych za godzinę. Jednak pierwszy wymóg, który przyjdzie Ci spełnić, nie dotyczy tego, ile zarobi lekarz. Dotyczy tego, ile Ty mu płacisz, a konkretnie: jakie dane zbierasz i jakie informacje masz obowiązek przekazywać.
Pod jednym medialnym tematem chowają się dwie różne rzeczy:
- Projekt. Limit 240 złotych za godzinę, limit dwóch etatów i koniec fakturowania przez spółki lekarskie. To projekt Ministerstwa Zdrowia, wpisany 21 lipca 2026 roku do wykazu prac Rady Ministrów pod numerem UD439. Rada Ministrów go nie przyjęła, do Sejmu nie trafił.
- Prawo. Ustawa z 19 czerwca 2026 roku (Dziennik Ustaw 2026, pozycja 972). Wchodzi w życie 5 sierpnia 2026 roku i obciąża nie lekarza, tylko Twoją placówkę.
Zaczynamy od tego, co wchodzi za tydzień.
Stan prawny na 29 lipca 2026 roku. Tekst informacyjny, nie porada prawna. Pełna nota pod artykułem.
Od 5 sierpnia ministerstwo może zażądać imiennych danych o wynagrodzeniach
Ustawa z 19 czerwca 2026 roku zmienia art. 27a ustawy o działalności leczniczej. Do 4 sierpnia przepis każe przekazać ministrowi zdrowia, na jego wniosek, dane zbiorcze o osobach zatrudnionych. Od 5 sierpnia słowo „zbiorcze” znika.
Na wniosek ministra placówka gromadzi i przekazuje zestawienie. Przy każdym nazwisku stoją:
- numer PESEL i numer prawa wykonywania zawodu,
- wysokość wynagrodzenia, w tym zasadniczego, stawek godzinowych (jeżeli dotyczą) oraz dodatków,
- wymiar czasu pracy, stanowisko i forma zatrudnienia,
- tytuł zawodowy, posiadane specjalizacje i wykształcenie wymagane na tym stanowisku,
- a obok tego liczba osób, których zestawienie dotyczy.
Zmieniły się przy okazji dwie rzeczy:
- placówka dane „gromadzi oraz przekazuje”, wcześniej tylko przekazywała to, co miała w kadrach,
- do celów przetwarzania dopisano kontrolę „legalności, gospodarności, rzetelności i celowości finansowania” świadczeń.
Najważniejsze jest to, kogo przepis wiąże. Adresatem jest „podmiot wykonujący działalność leczniczą„, a nie „świadczeniodawca z umową z NFZ”. Gabinet czysto komercyjny mieści się w tej definicji tak samo jak przychodnia z pełnym kontraktem. Projekt UD439 zapowiada do tego podstawy prawne do pozyskiwania materiału dowodowego także od placówek komercyjnych oraz powołanie 480 etatów kontrolnych w NFZ.
Drugi tor dotyczy już tylko placówek z kontraktem. Art. 31lc ustawy o świadczeniach kazał dotąd przekazywać Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji dane o wynagrodzeniach zanonimizowane. Nowelizacja to słowo wykreśla i dopisuje PESEL oraz numer prawa wykonywania zawodu. Dotyczy to etatów, umów cywilnoprawnych i podwykonawstwa. Termin wyznacza wniosek Prezesa Agencji, nie krótszy niż 14 dni od dnia jego doręczenia. Ustawa nakazuje przy tym zapewnić „najwyższą jakość i kompletność” danych, więc byle jakie zestawienie nie wystarczy.
Uwaga na pułapkę: zwolnienie dla placówek udzielających wyłącznie świadczeń POZ dotyczy standardu rachunku kosztów, a nie danych o wynagrodzeniach.
Limit 240 złotych to nie kwota z ustawy, tylko ułamek płacy minimalnej.
W opisie projektu nie ma liczby 240. Jest ułamek: 1/20 minimalnego wynagrodzenia. Przy płacy minimalnej 4806 złotych daje to dziś 240,30 złotego brutto i stąd medialne zaokrąglenie.
Konsekwencja takiej konstrukcji waży więcej niż sama kwota. Limit rósłby razem z płacą minimalną, bez żadnej nowelizacji. Koszty na 2027 rok planowałbyś więc z projektu rozporządzenia o płacy minimalnej w ręku, a nie z liczby w gazecie.
Projekt nie mówi też o lekarzu, tylko o pracowniku medycznym. Ten sam limit godzinowy dotyczyłby również pielęgniarki czy położnej na umowie cywilnoprawnej. Wykaz prac nie przesądza, jak dokładnie zostanie zakreślony ten krąg.
Limity są dwa i media je mieszają:
- Limit godzinowy (1/20 płacy minimalnej) projekt przewiduje wyłącznie dla umów cywilnoprawnych. Pracownika na etacie by nie dotyczył. Stawkę można podnieść za zadania inne niż świadczenia objęte umową z NFZ, na przykład za funkcję ordynatora.
- Limit miesięczny (16-krotność płacy minimalnej) obejmowałby obie formy zatrudnienia. Ministerstwo ilustruje go kwotą 76 800 złotych przy pracy odpowiadającej dwóm pełnym etatom. To są te 77 tysięcy pojawiające się w przestrzeni publicznej. W wykazie jest to przykład obliczeniowy dla dwóch etatów, rocznego pułapu w projekcie nie ma. Nawiasem: 16 razy 4806 złotych daje 76 896, nie 76 800. Niespójność jest w dokumencie rządowym, nie w naszym rachunku.
Jedno zastrzeżenie zmienia rachunek placówce mieszanej. Limity miałyby dotyczyć świadczeń objętych umową z NFZ, także u prywatnego właściciela. Praca czysto komercyjna limitem stawki objęta by nie była.
Grzywnę projekt przewiduje dla kierownika podmiotu leczniczego, nie dla lekarza
Sankcją za umowę niezgodną z nowymi wymogami ma być „grzywna nakładana na kierownika podmiotu leczniczego”. Wysokości ani trybu wykaz nie podaje, więc to zapowiedź kierunku, nie gotowy przepis.
Wymogi wobec umów, za które ma odpowiadać kierownik:
- każda umowa zawiera rodzaj i liczbę zadań oraz stawkę godzinową brutto,
- umowa cywilnoprawna dodatkowo liczbę i harmonogram godzin,
- pracownik medyczny udzielający świadczeń objętych umową z NFZ, w jakimkolwiek zakresie, ma być związany umową bezpośrednio ze świadczeniodawcą, bez spółki czy spółdzielni pośredniczącej,
- podwykonawcą mogłaby być wyłącznie osoba fizyczna prowadząca praktykę zawodową, wyłaniana w konkursie ofert z obowiązkiem jawności.
Do tego dochodzą limity czasu pracy:
- łącznie u wszystkich świadczeniodawców nie więcej niż dwa pełne etaty,
- w szpitalu i poradniach przyszpitalnych co najmniej pół etatu u każdego z dwóch świadczeniodawców,
- praca u drugiego świadczeniodawcy wymaga zgody pierwszego.
Projekt przewiduje przy tym dwa wyjątki:
- ograniczeń czasu pracy nie stosuje się do świadczeń udzielanych w stanie nagłym w czasie dyżuru,
- NFZ mógłby czasowo odstąpić od wymogów, w tym od wymogu umowy bezpośredniej, przy braku kadr albo potrzebie zabezpieczenia dyżuru.
Umowy, które nowych wymagań nie spełnią, mają wygasnąć z mocy prawa 31 grudnia 2026 roku. To zapowiedź z wykazu, nie przepis przejściowy, ale ta data wyznacza horyzont planowania kadrowego. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to trzeci kwartał 2026 roku. Skierowanie do Sejmu „na początku września” jest na razie zapowiedzią polityczną, nie punktem harmonogramu legislacyjnego.
Co przewidujemy z dotychczasowego projektu?
Zakaz stosowania wynagrodzenia procentowego (zakaz jest w projekcie, jego zasięg do potwierdzenia). Projekt zakazuje ustalania wynagrodzenia pracownika medycznego jako udziału procentowego w kwocie kontraktu świadczeniodawcy z NFZ na dany zakres świadczeń. Zakaz miałby dotyczyć relacji między placówką a pracownikiem medycznym, nie relacji między NFZ a placówką. Sposób, w jaki NFZ płaci Tobie, zostaje bez zmian.
Dla POZ najwięcej pytań budzi fee-for-service, czyli płatność za wykonane świadczenie. Obok kapitacji przychodnia rozlicza z NFZ także takie świadczenia: porady kompleksowe i wybrane badania w budżecie powierzonym opieki koordynowanej, część produktów profilaktycznych. Częsty model wynagrodzenia lekarza to udział w tej kwocie, na przykład połowa wartości porady kompleksowej. Opis projektu mówi jednak o udziale w kwocie kontraktu na dany zakres świadczeń, a nie o procencie od ceny pojedynczej porady. Czy zakaz obejmie również ten drugi model, z wykazu nie wynika. Rozstrzygnie to dopiero tekst projektu, więc dziś nie ma powodu przepisywać takich umów. Warto natomiast wiedzieć, ile ich masz i ile są warte.
Koniec dorywczych dyżurów (wniosek z projektu, z dwoma wyjątkami). Model „wpadam na jeden dyżur w miesiącu” w szpitalu przestałby się mieścić w wymogach pół etatu i zgody. NFZ mógłby jednak od nich odstąpić właśnie po to, żeby dyżur zabezpieczyć. Nocna i świąteczna opieka zdrowotna kontraktowana jest w rodzaju POZ, a nie w rodzaju leczenie szpitalne, więc te dwa wymogi przy literalnym odczytaniu by jej nie objęły. To rozróżnienie po rodzaju kontraktowania, nie definicja z projektu, więc również wymaga potwierdzenia. Limit dwóch etatów, umowa bezpośrednia i limity płacowe obejmowałyby ją, jeżeli projekt zachowa ten kształt.
Teleradiologia (wniosek z projektu). Radiolog opisuje badania dla kilku szpitali naraz, fakturuje przez spółkę i rozlicza się za opis. Projekt uderza w tę konstrukcję z trzech stron: umowa bezpośrednia zamiast spółki, podwykonawstwo zastrzeżone dla osoby fizycznej z indywidualną praktyką, rozliczenie godzinowe zamiast płatności za sztukę. Sama usługa nie znika, a opisy nieobjęte umową z NFZ zostają poza limitem stawki.
Placówki regionalne (prognoza rynkowa, nie zapis projektu). W wykazie nie ma słowa o regionach ani dojazdach. Rozumowanie jest jednak sensowne: przy jednej stawce maksymalnej znika premia za dojazd. Uderzy to najpierw w tych, którzy dziś płacą więcej właśnie za to, że ktoś przyjedzie.
Pięć ruchów, które zrób do końca sierpnia
Żaden z nich nie wymaga znajomości gotowych przepisów.
- Przygotuj zestawienie personelu w układzie z nowego art. 27a (lista z pierwszej sekcji). Ustawa nie daje minimalnego terminu na odpowiedź, wyznacza go sam wniosek ministra.
- Sprawdź klauzulę informacyjną dla personelu. Czy obejmuje odbiorców danych wskazanych w ustawie (minister zdrowia, NFZ, AOTMiT oraz jednostka podległa ministrowi właściwa w zakresie systemów informacyjnych) i nowy, kontrolny cel przetwarzania. Zgoda pracownika nie powinna być tu potrzebna, bo podstawą przekazania jest obowiązek prawny placówki. To wykładnia, nie zapis tej ustawy, więc przy wątpliwości zapytaj swojego inspektora ochrony danych.
-
Zrób audyt umów i rozłóż je na trzy półki:
- umowy bezpośrednie ze stawką godzinową, dziś wyglądają najbezpieczniej,
- umowy ze spółką pośredniczącą, do zmiany, jeżeli projekt zachowa kształt,
- wynagrodzenia liczone procentowo, osobno udział w kwocie kontraktu i osobno udział w świadczeniach rozliczanych za wykonanie.
- Policz rząd wielkości. Sprawdź, ile kosztowałoby przełożenie modeli prowizyjnych na stawkę godzinową przy dzisiejszym wolumenie. Nie po to, żeby zmieniać umowy dziś, tylko żeby znać skalę.
- Nie przepisuj umów w ciemno. Brzmienia przepisów jeszcze nie znamy, więc umowa przepisana dziś może się rozminąć z finalną redakcją. Zbierz listę pytań do prawnika i wróć do niej po Sejmie.
W kalendarzu warto mieć dwie daty: 5 sierpnia 2026 roku, od której obowiązuje nowy art. 27a, i 31 grudnia 2026 roku, na którą projekt zapowiada wygaśnięcie umów niespełniających wymogów.
Stan prawny na 29 lipca 2026 roku. Limit stawki godzinowej, limit miesięczny i ograniczenia czasu pracy opisane w tym tekście to projekt Ministerstwa Zdrowia (numer UD439 w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów), a nie obowiązujące przepisy. Projekt nie został przyjęty przez Radę Ministrów ani skierowany do Sejmu. Przytoczenia pochodzą z oficjalnego opisu zamierzenia w wykazie prac, a nie z tekstu projektu. Finalna redakcja przepisów może się od nich różnić. Według doniesień prasowych projekt trafił 24 lipca 2026 roku do konsultacji publicznych. Obowiązującym prawem jest natomiast ustawa z 19 czerwca 2026 roku (Dziennik Ustaw 2026, pozycja 972). Od 5 sierpnia 2026 roku zobowiązuje ona podmioty wykonujące działalność leczniczą do gromadzenia i przekazywania, na wniosek ministra właściwego do spraw zdrowia, imiennych danych o wynagrodzeniach personelu. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przy konkretnej decyzji dotyczącej umowy, modelu wynagradzania albo struktury zatrudnienia skonsultuj się z radcą prawnym lub adwokatem.
Źródła
- Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, karta projektu nr UD439: „Projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw”. Organ odpowiedzialny: Ministerstwo Zdrowia, osoba odpowiedzialna: Tomasz Maciejewski, Podsekretarz Stanu. Data publikacji karty: 21 lipca 2026 r. Planowany termin przyjęcia przez Radę Ministrów: III kwartał 2026 r. https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-swiadczeniach-opieki-zdrowotnej-finansowanych-ze-srodkow-publicznych-oraz-niektorych-innych-ustaw28
- Ustawa z dnia 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o działalności leczniczej, Dziennik Ustaw 2026, pozycja 972, ogłoszona 21 lipca 2026 r., wejście w życie 5 sierpnia 2026 r.: https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/972/text/O/D20260972.pdf oraz https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000972
- Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, tekst jednolity: Dziennik Ustaw 2026, pozycja 156, art. 27a (obowiązek przekazania danych o osobach zatrudnionych, brzmienie sprzed i po nowelizacji): https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/156
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tekst jednolity: Dziennik Ustaw 2025, pozycja 1461, art. 31lc (dane przekazywane Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, termin nie krótszy niż 14 dni od doręczenia wniosku, zakres wyłączenia dla POZ w ustępie 8): https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1461
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r., Dziennik Ustaw 2025, pozycja 1242, § 1 (minimalne wynagrodzenie w 2026 r.: 4806 zł): https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1242
- Rynek Zdrowia, „Limit 240 zł za godzinę dla lekarzy. Ekspertka: najlepsi specjaliści przejdą do sektora prywatnego”, 16 lipca 2026 r. (wypowiedź Anny Gołębickiej, Centrum im. Adama Smitha): https://www.rynekzdrowia.pl/Finanse-i-zarzadzanie/Limit-240-zl-za-godzine-dla-lekarzy-Ekspertka-najlepsi-specjalisci-przejda-do-sektora-prywatnego,286730,1.html
